Onsmakelijk gevoel herkenbaar in de samenleving (Overgenomen uit het Dagblad Suriname 17-03-2009)

De constatering van de afgelopen week dat onze regering kennelijk door China omgekocht wordt, lijkt schokkend te zijn voor vele landgenoten, maar is geen onbekend verschijnsel. De intentie is van grote betekenis tussen de China en Suriname lobbyisten. Gaat het om een ‘vriendendienst’ of is het een ‘investering’? Dit is het dilemma van het aangeboden Chinees etentje aan de top van de coalitie in ons land. Is dat het begin van een ‘omkooptraject’ of is het louter een attentie? Mensen als vriend hebben is ook een cultuurverschijnsel. Maar kun je vriendschap ‘kopen’ met cadeaus? Is echte vriendschap niet ook gebaseerd op eerlijkheid en openheid? Mag vriendschap ten koste gaan van een correcte levenshouding? Elkaar een cadeau geven is dikwijls een teken van vriendschap. Het moet niet ‘verworden’ tot een verleiding om publiek toegekende macht en invloed te misbruiken voor eigen particulier gewin. Een veel gegeven verklaring voor het verschijnsel corruptie is de armoede in de wereld.

 Is zo’n verklaring bevredigend? Hoe komt het dan dat politieke leiders als Suharto in Indonesië, Mobutu in Kongo, en Abacha in Nigeria, maar ook Kohl in Duitsland en Mitterrand en Chirac in Frankrijk, zo diep in steekpenningenaffaires verwikkeld waren? Tegenwoordig moeten wij ons eigen land aan het rijtje toevoegen. Het woord ‘transparantie’ klinkt meer en meer in de strijd tegen corruptie. Openbaarheid van bezit en inkomen van leidinggevenden in het bedrijfsleven en in organisaties zonder winstoogmerk, en van politici en hogere en hoogste ambtenaren in het openbare leven heeft een goede werking. Pas als het jaarlijks inkomen en de stand van het bezit bekend is, kan geconstateerd worden of er wellicht een niet geautoriseerde geldstroom richting autoriteiten plaatsvindt. Dat immers zou kunnen duiden op niet toegestane betalingen voor niet-geoorloofde handelingen en machtsmisbruik. Voor alle corruptiebestrijding en integriteitbevordering is het van wezenlijke betekenis dat alle burgers hierbij betrokken zijn. Burgerinitiatieven moeten worden aangemoedigd. Essentieel voor elk corrupt gedrag is dat het alleen loont als het onbekend blijft. Dat geldt zowel voor de ‘betaler’ als voor de ‘betaalde’.

Dat geldt ook voor hun beslissing( en) genomen op grond van onjuiste maar afgekochte overwegingen. Wordt het wel bekend dan keert een hogere of nevenautoriteit, en de publieke opinie, zich tegen hen. Niemand bewondert iemand of een politieke partij die corrupt is. Een algemeen aanvaarde definitie van het sociaal-economische verschijnsel dat we meestal aanduiden als corruptie, is er niet. De kortste en vermoedelijk meest gehanteerde definitie luidt dat er sprake is van corruptie als publiek verworven bevoegdheid (macht) wordt ingezet voor het verkrijgen van privaat voordeel. ‘Publiek verworven macht’, door verkiezing als politicus op lokaal, regionaal, nationaal of internationaal niveau van districtsraadslid tot lid, of door benoeming als (semi-)ambtenaar in een functie ter behartiging van het algemeen belang, of door benoeming of verwerving van een leidinggevende post in een commercieel bedrijf of een organisatie zonder winstoogmerk. Een gemeenschappelijk kenmerk van al die functies is dat ze ‘macht om te beslissen’ met zich meebrengen. Overal waar gezag en macht bestaan kan een gezagsdrager of machthebber afwijken van wet en regel, en dat doen ten eigen voordeel. En overal gebeurt dat ook. Des te meer naarmate er minder controle op machtsuitoefening bestaat.

Controle die zo nodig resulteert in sancties. Publiek en privé wordt veelal corrupt gedrag veracht en veroordeeld.
Maar die uitspraken hoeven niet in overeenstemming te zijn met het feitelijke gedrag. Het ‘privaat voordeel’ moet niet gezien worden uitsluitend in de vorm van de bekende ‘bruine envelop met geld’ die onder tafel van eigenaar wisselt. Het kan even goed een onterecht verleende vergunning zijn, of een ‘gekocht’ diploma, of betere cijfers op een rapport, of de verkrijging van seksueel genot (merkwaardig genoeg is dat laatste niet te vinden in de lijst van corrupte ‘voordelen’ opgenomen in de VN Anticorruptie Conventie van 2003). Alle kennis over de omvang van corruptie is op zijn best gebaseerd op ‘giswerk’, op veronderstellingen gevoed door de weinige feiten die we op het spoor komen, op onvolledige informatie, op vermoedens en indirecte gegevens. Iedereen praat erover, niemand weet er het fijne van. Wij vinden dat lobbyen bij politici gelijkgesteld moet worden met omkopen van politici. Want dat doe je in principe en dan maakt het ons niet uit waarvoor het is. Lobbyen moet strafbaar worden. Daarbij verstoren ze ook het democratische proces. Wij, het volk, kiezen en denken dat wij min of meer invloed hebben, vervolgens gaan lobbyisten aan de gang en kan het beeld dus totaal omdraaien. Lekker strafbaar maken in de corruptiewet.

Bron : Dagblad Suriname http://www.dbsuriname.com/archief/redactioneel/2009/mrt09/red170309.asp