27-Jan-2011

Portret: Belgisch-Congolese cineaste Monique Mbeka Phoba
Een hoofd vol verhalen
In het kader van vijftig jaar onafhankelijkheid kregen we het afgelopen jaar heel wat "Congo" over ons heen. Een parel in die overvloed van variabele kwaliteit is het werk van de Belgisch-Congolese cineast Monique Mbeka Phoba. 'Ik kijk al dertig jaar naar beelden van Congo op de Belgische televisie. Ik heb de indruk dat het steeds om dezelfde beelden, archieven en commentaren gaat. Nochtans is er zo veel te vertellen over hoe Congo wordt aangevoeld, zowel door Belgen als Congolezen. Je zou haast denken dat men daar bang voor is.'

Congokenner uit Knesselare leidt handelsmissie in Afrika
Vlaamse bedrijven proeven van Congo
Congokenner René Stevens uit Knesselaere vertrekt eind deze maand met enkele Vlaamse bedrijven op handelsmissie naar Congo. 'Zestien van de twintig deelnemers hebben voordien nog nooit een voet in de republiek gezet', zegt hij.

Man bijt hond in museum M te Leuven, Mayombe Meester van de Magie. 11-11-2010

http://www.een.be/programmas/man-bijt-hond/m-in-black

Tine

In 1871 botst Stanley op Livingstone aan de oever van het Tanganyika meer. In 2010 ontmoet Erika Van Tielen Ronny Mosuse in het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren. http://www.een.be/programmas/vlaanderen-vakantieland/kunst-en-congo-in-tervuren Het museum bestaat 100 jaar en Congo is 50 jaar onafhankelijk. Die twee heuglijke feiten vieren ze daar met de bijzondere tentoonstellingen Indépendance en Congostroom. Ronny Mosuse heeft Congolese roots en is dus de uitgelezen persoon om met Erika tussen de prachtige foto's, schilderijen en historische voorwerpen te wandelen. Hij vertelt honderduit over zijn ervaringen in onze voormalige kolonie.

Oktober

De indiener van het voorstel, parlementslid Evariste Ejiba Yamapia, ziet homoseksualiteit als ‘tegennatuurlijk gedrag’ dat streng moet worden bestraft. Met zijn voorstel wil de parlementariër ‘de Congolese zeden, het gezin en de Congolese en Afrikaanse culturele identiteit’ beschermen. Hij maakt zich zorgen over de verloedering van de zeden.

De koloniale film staat weer volop in de belangstelling.
Voor het project ‘Het gefilmd erfgoed van Midden-Afrika. Congo Rwanda Burundi, 1912-1960’, een initiatief van het het KMMA, Cinematek en het KADOC, werden achthonderd Belgisch-Congolese films uit de koloniale periode gedigitaliseerd, om naar Congo ‘gerepatrieerd’ te worden als ‘gedeeld erfgoed’. Enkele van die films zijn nu te bekijken op de nagelnieuwe Cinematek-dvd Belgisch Congo belge, die koning Albert in Kinshasa cadeau doet aan de Congolezen en die ook hier in de rekken ligt. Heeft die koloniale filmproductie ons vandaag nog iets te vertellen?

Gedurende de hele koloniale periode, van 1908 tot 1960, zijn er in België Congolâtres en Congophobes: zij die de kolonie omarmen en zij die de kolonie met argusogen blijven bekijken. Om die publieke opinie te bespelen, ook in de kolonie zelf, heeft de koloniale lobby nood aan propaganda. Een consensus rond de Congolese kolonie kan immers veel geld opleveren. Prestigieuze filmproducties, geïnitieerd door zowel de overheid als de missies, zijn er dan ook vooral op gericht de Belgische geopolitieke en economische belangen in Congo te legitimeren en het geleverde beschavingswerk in de verf te zetten. Ze dragen het goede woord over de kolonie uit en presenteren het land als een Eldorado met tal van mogelijkheden. Zonder blikken of blozen etaleren ze ook de fundamenteel scheve machtsverhoudingen tussen het moederland en de kolonie, en niet als voorwerp van kritische reflectie. Dat maakt de situatie in Belgisch Congo uitzonderlijk: zo goed als alle films die er geproduceerd worden, vallen onder de brede noemer propagandafilm. Vandaag klinkt ‘propaganda’ negatief, maar destijds associeerden velen het met patriottisme, vooruitgang en het creëren van een groter ‘imperiaal’ elan voor België.

lees verder op de site rekto-verso er zin 4 pagina's klik ook op de volgende pagina's door http://www.rektoverso.be/nummers/920-nr-42-juli-augustus-2010/1471-congo-made-in-belgium

website Peter Verlinden : http://www.peterverlinden.be/

SPOT OP CONGO

In het kader van 50 jaar Congolese onafhankelijkheid schaart ook CINEMATEK (Koninklijk Belgisch Filmarchief) zich achter verschillende initiatieven. Een overzicht. http://www.cinematek.be/?node=11&news_id=138&lng=nl

October 3, 201003-Oct-2010

ZOTTEGEM - Op zaterdag 9 oktober vindt de startactiviteit “Vers Geperst” van het Davidsfonds Zottegem plaats. Het wordt een lezing van Peter Verlinden over Belgisch-Kongo en Congo, 50 jaar later”.

29-Sep-2010
Congolese en Belgische wetenschappers denken na over landbouw in Congo.
BRUSSEL – De landbouw ontwikkelen kan veel welvaart creëren in de DR Congo. Dat wordt al tientallen jaren gezegd. Congolese en Belgische wetenschappers discussieerden midden deze maand in Brussel over de mogelijkheden om de Congolese landbouw uit te bouwen.

September

Verloren gewaande kikker ontdekt

Congo (DRC) EUSEC
Na een officieel verzoek van de Congolese regering richt de Europese Unie een zending met een civiel karakter in. De troepen moeten raad geven en ondersteuning bieden bij de hervorming van de veiligheidssector in de Democratische Republiek Congo (RDC). Die missie draagt de naam EUSEC RD Congo (European Union Security Sector Reform Mission République Démocratique de Congo).
http://www.vetera.be/veteranen/congo-drc-eusec/id-menu-236

Reportage Rudy Vranckx : Kraambed in Congo

“Héritage”. http://www.heritagecongo.be/
De titel zegt weinig. Laat ons even een kijkje nemen naar de ondertitel. “Cinquantenaire de la RD Congo mis en musique par les artistes urbains de la diaspora Congolaise en Belgique”. Of voor de franstaligen onder ons: viering van het vijftigjarig bestaan van Kongo, op muziek gezet door artiesten van de Kongolese emigratie naar België. Bloemiger: “On le fait par devoir de mémoire sans forcément chercher à émouvoir mais juste pour mieux nous voir dans le miroir de l’histoire”. Pour les Flamands, met een pak minder rijm: “We doen het gedwongen door het verleden, niet noodzakelijk om te ontroeren maar gewoon om onszelf beter te kunnen zien in de spiegel van de geschiedenis”. Prachtige cover, moet gezegd: een duif met een olifantenkop. Een mix van twee culturen. Sterker eigenlijk, als we onze stoute schoenen aantrekken: een onmogelijke mix van twee culturen. En een echt feest? Niet echt. Als er al iemand commentaar wou geven, toen Radio 1 op de dag van de viering een bezoek bracht aan de Matonge wijk, was het om ongenoegen te uiten: “Schandalig eigenlijk dat dit gevierd wordt, terwijl er aan de lopende band wordt onderdrukt, gemoord en verkracht in Kongo”. Voor veel Kongolezen is vijftig jaar onafhankelijkheid geen viering waard, maar veeleer een herdenking. Bezieler Pitcho WombaKonga, zelf naar België gekomen toen hij zeven was en stichter van het Brusselse hip hop-collectief Skinfama, wist eigenlijk ook niet goed hoe eraan te beginnen, en toch was het album in minder dan een maand ingeblikt. Met liefst 23 andere artiesten. Het is dan ook een lekkere pot (voornamelijk Franstalige) fusion geworden, gevarieerd, van pure spoken word naar vette rap, maar van track 1 tot en met 15 stevig verankerd in de hip hop. Toch zou “Héritage” ook best de fan van wereldmuziek kunnen aanspreken. De rauwe roep van Zwart-Afrika schemert evenveel door als de ontheemde urban van een groep getalenteerde artiesten. Erg geslaagd project. Meer weten? http://www.heritagecongo.be

Juni Juli Augustus

OPEN AIR FILM 2010 AMSTERDAM http://www.africainthepicture.nl/nl/
Geniet in de nazomer van de mooiste films uit en over Afrika! Van 28 augustus t/m 11 september 2010 zoekt filmfestival Africa in the Picture traditiegetrouw de Amsterdamse pleinen op met haar openluchtvoorstellingen. Alle films zijn gratis!

Op 28 augustus (Westerpark, parkzijde Bioscoop Het Ketelhuis) en 5 september (veldje Buurtcentrum De Havelaar) wordt London River (Rachid Bouchareb, 2009) vertoond: een aangrijpende film over de ontmoeting tussen de Britse Elisabeth (Brenda Blethyn) en de Afrikaanse Ousmane (Sotigui Kouyaté), beiden op zoek naar hun kinderen na de bloedige bomaanslagen in de Londense metro in 2005. Kouyaté kreeg voor deze film de Zilveren Beer voor beste acteur.

Met films over Senegalese mbalax en Afro-Amerikaanse soul staat Africa in the Picture garant voor een ware muzikale filmexplosie! Vrijdag 3 september (August Allebéplein) en 10 september (Makassarplein) staat Youssou N’Dour. I bring what I love (Elizabeth Chai, 2008) op het programma: de bekroonde documentaire waarin de Senegalese popsensatie Youssou N’Dour gevolgd wordt in zijn leven als muzikant én moslim. Op 4 september (Olympisch Stadion) en 11 september (Wittenburgerplein) kun je kijken naar SOUL POWER! (Jeffry Levy-Hinte, 2009) over het legendarische concert in 1974 tijdens Muhammed Ali’s Rumble in the Jungle in Kinshasa, Zaïre. Een bruisende registratie van één van de meest mythische gigs ooit, met o.a. BB King, Celia Cruz en the godfather of soul James Brown! Een must-see voor iedere soul liefhebber!

Kunst en architectuur in de kolonie In 2010 is Congo een halve eeuw onafhankelijk. Een mooie gelegenheid voor een themanummer over de vele Belgische kunstenaars die naar dit fascinerende land trokken en er zich lieten inspireren door de mensen, de cultuur en de natuur. En wat rest er nog van Belgisch erfgoed in de ex-kolonie? Alleszins meer dan de tientallen beelden die de Brusselse Compagnie des Bronzes in Congo liet gieten en die nu nog her en der in het land verspreid staan?

Het filmerfgoed van Midden-Afrika Op 24 juni werd in het Afrikamuseum van Tervuren de publicatie Patrimoine d’Afrique Centrale: archives films Congo, Rwanda, Burundi, 1912-1960 aan de pers voorgesteld. Het boek, onder de redactie van Patricia Van Schuylenbergh en Mathieu Zana Aziza Etambala, beiden verbonden aan het museum, is een van de resultaten van het grootschalige en ambitieuze onderzoeks-, publicatie- en digitaliseringsproject onder de noemer “Koloniale Film”, waarvan KADOC een van de partners is en dat in onze nieuwsbrieven al meermaals aan bod kwam.

De publicatie, een uitgave van het Africamuseum, bevat een reeks bijdragen van binnen- en buitenlandse specialisten. Ze bieden een algemeen overzicht van de huidige stand van de kennis van de koloniale filmproductie en analyseren diverse aspecten van die problematiek. Leen Engelen gaat er in op een deel van de rijke missiefilmcollectie van KADOC, namelijk de populaire reeks Matamata & Pilipili-films van pater Albert Van Haelst, missionaris van Scheut. Het boek bevat ook een korte beschrijving van zo’n 150 films, waaronder een 15-tal van KADOC, die een selectie zijn van de totale productie. Die films werden gedigitaliseerd en zijn in die vorm overgedragen aan de Congolese, Rwandese en Burundese partners van het project met het oog op wetenschappelijk onderzoek en valorisatie. Een aparte box met een ‘bloemlezing’ van 20 films begeleidt de publicatie.

Getuigenissen rond de evenaar
Interviews Belgen in Centraal-Afrika

Om “de kostbare herinneringen van hen die in Afrika geleefd en gewerkt hadden veilig te stellen” nam de vzw Afrikagetuigenissen enkele jaren geleden het initiatief om op systematische wijze het relaas van vele direct betrokkenen te registreren. Recentelijk maakte de vereniging haar immense bestand van interviews over aan KADOC. Die collectie is om drie redenen enig in haar soort en historisch uiterst waardevol.

Ten eerste verbaast de schaal: met ca. 280 personen werden lange en diepgravende gesprekken gevoerd. Sommige voormalige ingezetenen van vooral Congo bezorgden hun herinneringen schriftelijk. De verscheidenheid van de geïnterviewden (geslacht, beroep, sociaal milieu), van wie ook velen nauwe contacten hadden met de missionaire wereld, stond borg voor een grote representativiteit van de gesprekken. Ten tweede gingen de initiatiefnemers bijzonder grondig tewerk. Een gedegen en uniforme vragenlijst resulteerde in evenwichtige interviews, waarvan bovendien geluid én beeld digitaal werden geregistreerd. Vraag en antwoord kregen ook een neerslag in een tekstbestand. Van de gesprekspartners zijn biografische gegevens (onder andere opleiding, functies, standplaatsen) beschikbaar die toelaten de gesprekken historisch te kaderen. Ten slotte springt de degelijke ontsluiting van de interviews in het oog, onder andere via een weldoordachte lijst van thema’s en trefwoorden die verwijzen naar de interviewsequenties.

Het verhaal van de gesprekspartners vormt een uniek stuk oral history. Uit de mond zelf van bevoorrechte getuigen krijgen we een boeiend beeld van leven en werken in en herinneringen aan Centraal-Afrika in de decennia na de Tweede Wereldoorlog. Een breed palet van personen, gebeurtenissen, relaties, ervaringen en interpretaties passeert de revue en zal ongetwijfeld de aandacht trekken van diverse categorieën onderzoekers.

De interviews zijn voor tien jaar gesloten. Nadien zijn ze na toestemming beschikbaar voor raadpleging door derden. Hierbij dient rekening gehouden te worden met het recente en persoonlijke karakter van vele getuigenissen.

De vergeten vliegramp in Sake-Masisi: 13-07-2010

Deze week vindt u in Humo het verhaal van toestel CP-36, het transportvliegtuig van de luchtmacht dat crashte in Sake-Masisi op 19 juli 1960. Het was op weg naar het vliegveld van Bunia, en had voornamelijk dienstplichtigen van de Vliegveld Verdedigingseenheden (VVE) van Kleine Brogel en Brustem aan boord.
In principe kunnen miliciens alleen op buitenlandse missie gestuurd worden als het land in staat van oorlog is, of wanneer ze zich als vrijwilliger opgeven om op missie te vertrekken - en precies daarover gingen al snel geruchten rond: de jongens aan boord van de CP-36 zouden niet vrijwillig op buitenlandse missie gegaan zijn, maar gedwongen zijn door hun overste(n).

http://www.sake-masisi.be/index.html site van

Kapelletje voor vermoorde missionaris :BERINGEN - In de Brelaarstraat werd het vernieuwde O.L.V.-kapelletje ingewijd ter ere van de vermoorde Paalse missionaris pater Robert Carremans. Initiatiefnemer van de restauratie was eigenaar Louis Carremans. De vermoorde missionaris was zijn oom. Carremans werkte hij twee jaar aan de renovatie, samen met vrijwilligers Maurice Klaps,

Openbaar kunstbezit : In 2010 is Congo een halve eeuw onafhankelijk. Een mooie gelegenheid voor een themanummer over de vele Belgische kunstenaars die naar dit fascinerende land trokken en er zich lieten inspireren door de mensen, de cultuur en de natuur. En wat rest er nog van Belgisch erfgoed in de ex-kolonie? Alleszins meer dan de tientallen beelden die de Brusselse Compagnie des Bronzes in Congo liet gieten en die nu nog her en der in het land verspreid staan? OKV neemt u mee op een verrassende ontdekkingstocht, samen met het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika.

BELGISCH CONGO
Gefilmd door Gérard De Boe, André Cauvin en Ernest Genval
prijs 21 €
In een tijd toen koloniale ambities nog tot de officiële politiek van vele landen hoorden, trokken duizenden Belgen naar het midden van Afrika. Over Belgisch Congo werd niet alleen geschreven, maar ook gefilmd. Op deze twee dvd's bekijken we Belgisch Congo vanuit de blik van drie van de meest prominente 'koloniale cineasten'. Pionier Ernest Genval maakte zijn eerste films rond 1925, Gérard De Boe bouwde een omvangrijk en veelzijdig oeuvre uit vanaf 1937, André Cauvin ten slotte maakte in 1955 zijn meest bekende film Bwana Kitoko, het meeslepende verslag van koning Boudewijns eerste reis naar het zwarte continent. Vijf jaar later was Congo onafhankelijk.

In samenwerking met het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (Tervuren), het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij (SOMA) en VRT.

Mei 2010

zaterdag 1 mei : Man bijt hond reportage

Van Congo tot Matongé :
Een verrassend bezoek aan de buurt van de Naamsepoort die 100 jaar geleden het politiek centrum van Belgisch Congo was en vandaag weer een Afrikaans getint karakter kent, maar dan totaal anders. Met getuigenissen van ons koloniaal verleden en de geuren en kleuren van Matongé.

Bustoer organiseren in Brussel : Op weg naar Congo over de weerslag op Brussel van de kolonisatie van Congo en over de Zwart-Afrikaanse aanwezigheid vandaag.

Congo-wandelingen voor groepen
Heel wat Brusselse gidsenorganisaties hebben Congo wandelingen in de aanbieding. Je kan die wandelingen met gids bestellen op een zelfgekozen moment.
We verwijzen je naar hun website voor meer info.

David Van Reybrouck - Congo, een geschiedenis 03/05/2010

Congo: Adam Hochschild - lezing & debat 15/06/2010

Je kan er niet omheen,
Congo viert dit jaar 50 jaar onafhankelijkheid. Ook in Brussel is er heel wat te doen rond die verjaardag. Expo's over Congo, dans- en theatervoorstellingen van Congolezen, Congo-wandelingen, feestjes en optredens, films en documentaires, lezingen en debatten, Brusselse Congo-plekjes,...
Hier vind je alles op een rijtje.